არასამთავრობოების ერთობლივი განცხადება მოხეში მუსლიმთა უფლებების უხეში დარღვევის თაობაზე

23 ოქტომბერი, 2014

არასამთავრობო ორგანიზაციები გამოვხატავთ შეშფოთებას, ბოლო პერიოდში, მუსლიმთა უფლებების უხეში დარღვევის ფაქტებისა და სახელმწიფოს არაეფექტური და რეპრესიული პოლიტიკის მიმართ და მოვუწოდებთ ხელისუფლებას, შეაჩეროს მუსლიმი თემის რელიგიური დევნა, რომელმაც უკვე სისტემური ხასიათი მიიღო.

უკანასკნელი ორი წლის განმავლობაში მუსლიმი თემის მიმართ რელიგიური ძალადობის არა ერთი სერიოზული შემთხვევა გამოვლინდა (ნიგვზიანი, წინწყარო, სამთაწყარო, ციხისძირი, ჭელა, ქობულეთი, მოხე). რელიგიურ ძალადობის ყველა ამ ფაქტს კომუნალური ხასიათი ჰქონდა და ის ადგილობრივი დომინანტი რელიგიური ჯგუფის, სახელმწიფო სტრუქტურებისა და სამხედრო პოლიციის თანამშრომლებისგან მომდინარე შეუწყნარებლობით იყო განპირობებული. ხელისუფლებამ სათანადოდ არ უპასუხა რელიგიური ექსტრემიზმის გამოვლინებებს, არ უზრუნველყო კერძო პირებისგან მომდინარე ძალადობის პრევენცია და ეფექტური გამოძიების ჩატარება. მეტიც, ზოგიერთ შემთხვევაში, ხელისუფლება ღია ლოიალობას ავლენს უმრავლესობის მიმართ და პრობლემის გადაფარვას მუსლიმი თემის უფლებების იგნორირების ხარჯზე ცდილობს.

რელიგიური ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის არაეფექტურ პოლიტიკასთან ერთად, ხელისუფლებამ, სოფელ ჭელასა და მოხეში, საპოლიციო რეპრესიული ძალის გამოყენებით, უშუალოდ დაარღვია მუსლიმი თემის უფლებები, რითაც დაადასტურა საკუთარი შემწყნარებლური პოლიტიკა  რელიგიური შევიწროების მიმართ.

ბოლო დღეებში, სოფელ მოხეში განვითარებულმა მოვლენებმა გამოავლინა სისტემური ხასიათის პრობლემა, რომელიც რელიგიური უმცირესობებისთვის საკულტო-ნაგებობების რესტიტუციის პოლიტიკის არარსებობას უკავშირდება. მართლმადიდებელი ეკლესიისგან განსხვავებით, რომელსაც კონსტიტუციური შეთანხმების საფუძველზე, სახელმწიფომ დაუბრუნა საბჭოთა პერიოდში ჩამორთმეული საკულტო ნაგებობები, ხელისუფლებას იგივე პოლიტიკა არ გაუტარებია სხვა რელიგიურ ორგანიზაციებთან მიმართებით. რელიგიური უმცირესობების კუთვნილი  ისტორიული, საკულტო ნაგებობების ძირითადი ნაწილი (როგორც მოქმედი, ისე არამოქმედი), დღეს, სახელმწიფოს საკუთრებას წარმოადგენს და ზოგიერთი მათგანი განადგურების რისკის წინაშე დგას. სახელმწიფოს ამგვარი პოლიტიკა დისკრიმინაციულია და ის დროულ გადაწყვეტას მოითხოვს, რის თაობაზეც სახალხო დამცველი და საერთაშორისო ორგანიზაციები მუდმივად უთითებენ.

მოხეს მუსლიმი თემი, რომელიც სოფლის მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენს, წლების განმავლობაში ითხოვს ისტორიული მეჩეთის შენობის დაბრუნებას ან მინიმუმ მის კონსერვაციას, განადგურების თავიდან არიდების მიზნით, თუმცა უშედეგოდ. ამ პირობებში, სამლოცველო სახლი მუსლიმ თემს სოფელ მოხეში კერძო, ნაქირავებ სახლში აქვს გახსნილი და იქ ასრულებს რელიგიურ პრაქტიკას.

მოხეს მეჩეთის შენობა 2007 წლიდან ადიგენის მუნიციპალიტეტის ბალანსზე ირიცხება. არა ერთი, მათ შორის 2014 წლის ადილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების წინ გაცემული დაპირების მიუხედავად, 2014 წელს მუნიციპალიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება მეჩეთის შენობის კულტურის ცენტრად გადაკეთების თაობაზე. ადგილობრივმა მუსლიმმა თემმა აღნიშნული გადაწყვეტილება გააპროტესტა და ხელისუფლებისგან, მათ შორის, პრემიერ-მინისტრისგან, 16 ოქტომბერს, ბათუმში გამართულ შეხვედრაზე, საკითხის გადაწყვეტის დაპირება მიიღო. თუმცა, 2014 წლის 22 ოქტომბერს, ადგილობრივმა ხელისუფლებამ პოლიციის მასშტაბური ძალის გამოყენებით მეჩეთის შენობის ნარჩენების გატანა დაიწყო.

მუსლიმი თემის შეფასებით, სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო ისტორიული მეჩეთის გადმოცემის საკითხის კანონიერი, მშვიდობიანი და დემოკრატიული პროცედურებით გადაწყვეტა და ყველა მიმდინარე მოლაპარაკება არაეფექტური აღმოჩნდა.  რელიგიის საკითხებში სახელმწიფო სააგენტოს მიერ გაკეთებული განცხადება ასევე ადასტურებს, რომ ამ დრომდე, სააგენტოს საკითხი სათანადოდ არ შეუსწავლია და გადაწყვეტილების მიღება მისი რეკომენდაციის გარეშე მოხდა.

22 ოქტომბერს, შემთხვევის ადგილზე მისული მუსლიმების წინააღმდეგ, რომლებიც ხელისუფლების მოულოდნელ და რეპრესიულ გადაწყვეტილებას აპროტესტებდნენ, პოლიციამ არაპროპორციული ძალა გამოიყენა, 14 პირი კი დააკავა.[1] თვითმხილველების განმარტებით, პოლიცია დაკავებულების მიმართ ფიზიკურ ძალას იყენებდა და სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა. ასევე, თვითმხილველთა განმარტებით, დაკავებულ პირებს შორის რამდენიმე ადამიანი პოლიციამ სასტიკად არის ნაცემი. ნაცემია ერთი ქალბატონი, რომელმაც დაზიანებები მიიღო სახეზე. მუსლიმების თქმით, დაკავებულთა შორის არიან ის ახალგაზრდები, რომლებიც შემთხვევის ადგილზე პოლიციის ქცევის გადაღებას ცდილობდნენ და რომელთაც პოლიციამ ტელეფონები ჩამოართვა და გაუნადგურა.

ამ პირობებში, პრემიერ-მინისტრის მიერ დღეს გაკეთებული განცხადება აშკარად არაადეკვატურია და არ პასუხობს ადგილობრივი მუსლიმი თემის საჭიროებებსა და ინტერესს. მუსლიმებთან დაკავშირებული პრობლემების გადაწყვეტის მინდობა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო რწმუნებულის აკაკი მაჭუტაძესთან, რომელიც სოფელ ჭელაში შსს-ს მიერ განხორციელებული ძალადობრივი სპეცოპერაციის ხელმძღვანელი იყო და ადგილობრივი მუსლიმების თქმით, მათ მიმართ აგრესიული  ქცევით გამოირჩევა, მთავრობის მხრიდან უპასუხისმგებლო ნაბიჯი იყო.

მიგვაჩნია, რომ სახელმწიფოს გადაწყვეტილება, როდესაც მან კანონით დადგენილი წესით არ შეისწავლა მეჩეთის ისტორიული და კულტურული სტატუსი და საკულტო ნაგებობას კულტურის ცენტრის მიზნობრიობა დაუდგინა, დაუსაბუთებელია და მუსლიმი თემის უფლებების უხეშ დარღვევას წარმოადგენს. აღნიშნული გადაწყვეტილების საპოლიციო ძალებით აღსრულება, თავის მხრივ, სახელმწიფოს რელიგიური შეუწყნარებლობის გამოვლინებაა. აღსანიშნავია, რომ სახელმწიფო ყოველთვის თავს იკავებს სამართლებრივი და რეპრესიული მექანიზმების გამოყენებისგან იმ შემთხვევებში, როდესაც დომინანტი რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენლები აშკარად ახორციელებენ რელიგიურ დევნას,  თუმცა მისი მეთოდები სასტიკი და ძალადობრივია რელიგიური უმცირესობების მიმართ. ცხადია, სახელმწიფოს ამგვარი პოლიტიკა დისკრიმინაციულია.

ზემოთ აღნიშნულის გათვალისწინებით, ხელმომწერი ორგანიზაციები მივიჩნევთ, რომ მუსლიმი თემის დარღვეული უფლებების აღდგენის მიზნით, უმნიშვნელოვანესია:

  • ხელისუფლებამ, შეაჩეროს სოფელ მოხეში კულტურის ცენტრის მშენებლობის საკითხი, ვიდრე კანონით დადგენილი პროცედურების გამოყენებით, დემოკრატიული და არადისკრიმინაციული გზებით არ განისაზღრება მეჩეთის სტატუსი და მუსლიმი თემისთვის მისი გადაცემის საკითხი;

 

  • პროკურატურამ, უზრუნველყოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლების მიერ, სოფელ მოხეში, მუსლიმების მიმართ სავარაუდო არაპროპორციული ძალის გამოყენების ფაქტებზე ეფექტური და დროული გამოძიების ჩატარება და გამოძიების შედეგების საზოგადოებისთვის წარმოდგენა;

 

  • სასამართლომ, უზურნველყოს მტკიცებულებების სათანადო შეფასება და წინა წლების პრაქტიკის მსგავსად, არ დაეყრდნოს მხოლოდ პოლიციელების ჩვენებებს. მათ შორის, სათანადო მტკიცების სტანდარტი გამოიყენოს პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისა და პოლიციის მიმართ წინააღმდეგობის გაწევის საქმეების განხილვისას;

 

  • საკანონმდებლო ორგანომ გამოიყენოს საპარლამენტო კონტროლის მექანიზმები. მათ შორის, დაუყოვნებლივ მოსთხოვოს მთავრობას, განსაკუთრებით კი შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და პროკურატურას, ანგარიშის წარმოდგენა რელიგიური დევნის მიმდინარე შემთხვევებზე მის მიერ გატარებულ არაეფექტურ და რეპრესიულ პოლიტიკასთან დაკავშირებით;

 

  • მთავრობამ და მისმა ხელმძღვანელმა, ადეკვატური და სამართლიანი შეფასება მისცეს მუსლიმთა რელიგიური ნიშნით დევნის შემთხვევებს და უზრუნველყოს მუსლიმებისთვის რელიგიის თავისუფლებით შეუფერხებელი სარგებლობა, მათ შორის, დროულად უზრუნველყოს ქობულეთში პანსიონის ფუნქციონირება, სადაც პოლიცია დემონსტრაციულ უმოქმედობას ავლენს და განგრძობითად არღვევს მუსლიმი თემის უფლებებს.  

 

ხელმომწერი ორგანიზაციები:

  1. ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი (EMC);
  2. საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია (GYLA)
  3. საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო (TI)
  4. საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა (GDI)
  5. მედიის განვითარების ფონდი (MDF)
  6. ტოლერანტობისა და მრავალფეროვნების ინსტიტუტი (TDI)

[1]შსს-ს ინფორმაციით, 11 პირი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე (წვრილმანი ხულიგნობა) და 173-ე (პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა) მუხლებით დააკავეს, ხოლო 3 პირი სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე მუხლის მე-2 ნაწილით (პოლიციის მიმართ წინააღმდეგობის გაწევა, ჩადენილი ჯგუფურად), ინფორმაცია ხელმისაწვდომია:  http://police.ge/ge/shinagan-saqmeta-saministros-gantskhadeba/7259

Joint statement of CSOs concerning violation of Muslims’ rights in village Mokhe

23 October 2014

Civil society organizations express deep concern in connection with recent cases of the violation of the rights of Adjarian Muslims and repressive and ineffective government policies. We call on the government to cease the religious oppression of the Muslim community that has recently become a regular occurrence.

There have been several cases of religious violence against Muslims over the past two years (Nigvziani, Tsintskaro, Samtatskaro, Chela, Kobuleti, Mokhe). All these cases were of communal character and were caused by the intolerant attitudes of the local, dominant religious group. The government was unable to handle the case of religious extremism adequately or to prevent the violence by certain individuals by conducting proper investigation. Moreover, the government frequently expresses its loyalty towards the majority and tries to cover up the problem by ignoring the rights of the Muslim community.

Furthermore to ineffective policy to prevent the violence, Government utilized repressive police force in the villages Chela and Mokhe. It was a violation of Muslim community rights and served as the confirmation of government’s ignorance towards the religious oppression.

The recent events in village Mokhe has reveled a prevalent problem, namely, the lack of a policy concerning the restitution of sacred buildings of religious minorities. Based on the constitutional agreement, Orthodox Church reclaimed all the sacred buildings that had been confiscated during the Soviet Union. Yet, the governmental policy was not adequate towards the other religious groups.

The most part of the historical sacred buildings (both active and nonoperational) of religious minorities is the property of the government today. Some of them are on the verge of destruction. The approach of the government is discriminatory and the issue needs to be resolved in timely manner. Public defender and the NGOs frequently point out this matter to the government.

The Muslim community of Mokhe, representing the majority of the village population, has been trying for years to return the historical building of the mosque. They request conservation to the least in order to avoid its destruction. However, their efforts have been unsuccessful. Currently the Muslim community has to execute its religious activities in the rented private house.

Since 2007, the mosque of Mokhe has been the property of Adigeni municipality. Despite the promises given during the local elections, in 2014 the local municipality decided to turn the building into a cultural center. Local Muslim community protested against the decision. On October 16, at the meeting in Batumi, the Prime Minister promised them to resolve the matter. However, on October 22, 2014 the local authorities started the clearing the building with the help of massive police force.

According to the Muslim community, the government failed to resolve the matter of transferring the historical mosque by legal and peaceful means and the negotiations that were held proved to be unsuccessful. The statement made by the State Agency of Religious Affairs proves that this case has not been reviewed by the agency; therefore the decision was made without their recommendations.

On October 22, the police used a disproportionate force against the Muslims, who were protesting the unexpected and repressive decision of the Government. As a result, 14 persons were detained.

According to the witnesses, the police used physical force against detainees and made insulting remarks. Also, as the witnesses declared several detainees were severely beaten by the police. Among them was a woman, who received serious injuries on her face. According to Muslims, the group of detainees also includes young people, who intended to record the police action by their phone cameras, but their cameras were confiscated and destroyed.

Considering all the above the statement made by the Prime Minster today is obviously inadequate and does correspond to the needs and interests of the Muslim community.

Samtskhe- Javakheti Governor Akaki Machutadze was delegated to resolve the problem and this was the most negligent decision by the government, because as local Muslims restate, he has previously been aggressive in his treatment of the Muslims.

We believe that the State’s actions, when it failed to study the historical and cultural status of the mosque as requested by the law andestablished that the sacred building should be converted into the cultural center, was unsubstantiated and was a serious violation of therights of the Muslim community. The fact of using the police force to enforce the decision was, in its turn, the manifestation of the State’s religious intolerance. It should be noted that of the state has always been reluctant to use its legal and repressive mechanisms in the cases where the dominant religious group was engaged in religious persecution, while its methods towards the religiousminorities are brutal and violent. It is obvious that this kind of policy is discriminatory.

Taking all of the above into the consideration, the signing organizations believe that in order to restore the rights of the Muslim community, the following needs to be done:

  • The government must stop the construction of the cultural center until the status of the mosque and the issue of transferring it to the Muslim community is decided in a democratic and unprejudiced manner.
  • Prosecutor’s Office must ensure that the alleged disproportionate use of force by the Ministry of Internal Affairs in the villageMokhe against the Muslims is investigated in an effective and timely manner and the results of the investigation are presented to the public;
  • The court must ensure the proper assessment of the evidence and unlike previous years, do not rely solely on the testimony of the police officers. Among them, to apply the proper standard of proof when reviewing the cases of disobedience and resistance topolice;
  • The legislative body must the use available control mechanisms. Among them, immediately request the Government, especially theMinistry of Internal Affairs and the Prosecutor’s Office, to report on the ongoing cases of religious persecution with regards to its ineffective and repressive policies;
  • The government and its Head to provide adequate and fair assessment of the religious persecution incidents and to ensure the peaceful practice of freedom of religion for Muslims, including the proper functioning of the boarding school in Kobuleti where thepolice is demonstratively inactive and continuously violates the rights of the Muslim community.

Human Rights Education and Monitoring Center (EMC)
Georgian Young Lawyers’ Association GYLA)
Transparency International (TI) Georgia
Georgian Democracy Initiative (GDI)
Media Development Foundation (MDF)
Tolerance and Diversity Institute (TDI)
International Society for fair Elections and Democracy (ISFED)

Advertisements
Leave a comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: